BARBAARINTA TOOSAN

Hordhac Carruurtu waa qayb ka mid ah bulshada ugu nugul, sidaas darteed ilaalintooda iyo hubinta badbaadadooda waa masuuliyad wada saaran waalidiinta, macallimiinta, bulshada iyo hay'adaha ay khusayso. Qabatinka maandooriyuhu wuxuu saameyn karaa qof kasta, laakiin marka carruur ama dhallinyaro ay la kulmaan maandooriye, dhibaatadu waxay noqon kartaa mid aad u culus, maadaama jirkooda iyo maskaxdoodu weli korayaan. La Qabatinka maandooriyuhu waa xaalad qofka ku keenta inuu si joogto ah u isticmaalo maandooriye, xitaa marka isticmaalkaasi bato uu u horseedayo dhibaatooyin caafimaad, waxbarasho, xiriirro qoys ama nolol maalmeed. Carruurtu waxay maandooriye ula kulmi karaan sababo kala duwan. Waxaa ka mid noqon kara saaxiibbo aan wanaagsanayn, cadaadis ay kala kulmaan asxaabta, xiiso ay u qabaan inay wax tijaabiyaan, dhibaatooyin qoys, ama inay ku nool yihiin deegaan uu maandooriyuhu si fudud uga muuqdo. Ka hortagga maandooriyaha carruurtu kuma koobna in loo sheego oo keliya in maandoo...

Hordhac Qoysku waa meel muhiim u ah qofka, gaar ahaan carruurta. Waa meesha ay carruurtu ka helaan daryeel, jacayl, ammaan iyo hagid. Marka xiriirka xubnaha qoysku daciifo ama khilaaf joogto ahi yimaado, waxay saameyn karataa nolosha qoyska oo dhan. Burburka qoyska waa xaalad xiriirka iyo wadajirka qoysku uu si weyn u daciifto, taas oo mararka qaar keenta kala fogaansho, khilaaf joogto ah, kala tag ama in xubnaha qoysku waayaan wada shaqayntii iyo taageeradii ay hore u lahaayeen. Burburka qoyska ma aha wax hal maalin ku dhaca. Badanaa waxaa ka horreeya dhibaatooyin soo noqnoqda oo aan si wanaagsan loo xallin. Fahamka sababaha iyo calaamadaha burburka qoysku wuxuu ka caawin karaa qoysaska inay si dhaw  u aqoonsadaan dhibaatooyinka una raadiyaan xalal ku habboon. Waa Maxay Burburka Qoyska? Burburka qoyska wuxuu dhacaa marka xiriirka, wada-hadalka, kalsoonida ama iskaashiga xubnaha qoysku si weyn u daciifaan. Mararka qaar burburku wuxuu noqon karaa mid muuqda, sida kala tagga lammaan...

Hordhac Hooyadu waxay door weyn ku leedahay dhismaha qoyska iyo korinta carruurta. Gurigu waa meesha ugu horreysa ee ilmuhu ka barto luqadda, akhlaaqda, dhaqanka, masuuliyadda iyo sida uu ula macaamilayo dadka kale. Sidaas darteed, aqoonta iyo fahamka hooyadu waxay noqon karaan qayb muhiim ah oo ka mid ah deegaanka uu ilmuhu ku korayo. Hooyo waxbaratay ma aha oo keliya hooyo haysata shahaado jaamacadeed. Waxbarashadu waxay sidoo kale ka dhigan tahay aqoon, faham, xirfado, awoodda wax lagu barto iyo rabitaanka in qofku si joogto ah u horumariyo naftiisa. Hooyo aqoon leh waxay carruurteeda ku dhiirrigelin kartaa waxbarashada, waxay fahmi kartaa baahiyahooda, waxayna ka caawin kartaa inay yeeshaan kalsooni iyo masuuliyad. Waxbarashada hooyadu sidoo kale waxay faa'iido u yeelan kartaa caafimaadka, dhaqaalaha iyo xiriirka qoyska. Waa Maxay Hooyo Waxbaratay? Hooyo waxbaratay waa hooyo leh aqoon iyo faham ay uga faa'iidaysan karto nolosheeda, qoyskeeda iyo bulshada. Waxbarashadu waxay...

Hordhac Waalidnimadu waa masuuliyad weyn oo u baahan jacayl, dulqaad, faham iyo dadaal joogto ah. Ilmuhu wuxuu u baahan yahay wax ka badan cunto, dhar iyo hoy. Wuxuu sidoo kale u baahan yahay in la dhageysto, la fahmo, la dhiirrigeliyo, lana baro sida uu ula macaamilayo naftiisa iyo dadka kale. Waalidnimo wanaagsan macnaheedu ma aha in waalidku noqdo qof aan waligiis khalad samayn. Waa awoodda waalidka uu ku abuuro jawi ammaan ah oo ilmaha ka caawiya inuu si caafimaad leh u koro, u barto masuuliyadda, una yeesho kalsooni iyo akhlaaq wanaagsan. Carruurta oo dhan isku mid ma aha. Mid kasta wuxuu leeyahay dabeecad, baahi iyo heer koritaan oo u gaar ah. Sidaas darteed, waalidku wuxuu u baahan yahay inuu ilmaha barto oo uu tarbiyada la jaanqaado da'diisa iyo baahidiisa. Waa Maxay Waalidnimo Wanaagsan? Waalidnimo wanaagsan waa habka waalidku u isku daro jacayl, daryeel, hagid, xuduud cad iyo tusaale wanaagsan si uu ilmaha uga caawiyo koritaan wanaagsan. Waalidka wanaagsan ma aha...

Hordhac Qoys guulaysta ma aha qoys aan waligiis la kulmin dhibaato ama khilaaf. Waa qoys xubnihiisu bartaan sida ay u wada shaqeeyaan, isu ixtiraamaan, dhibaatooyinka si deggan u xalliyaan, una taageeraan midba midka kale. Guusha qoyska laguma cabbiro oo keliya hantida ama heerka dhaqaale. Waxaa sidoo kale muhiim ah sida xubnaha qoysku isu fahmaan, carruurtu u helaan daryeel wanaagsan, iyo sida qoysku uga gudbo caqabadaha nolosha. Qoys wanaagsan waxaa la dhisaa maalin kasta. Waxay u baahan tahay dadaal joogto ah, wada-hadal furan iyo in qof kasta fahmo masuuliyadda uu ku leeyahay qoyska. Waa Maxay Qoys Guulaysta? Qoys guulaysta waa qoys leh xiriir wanaagsan iyo nidaam ka caawiya xubnihiisa inay si caafimaad leh u wada noolaadaan. Qoyska noocaas ah waxaa lagu gartaa: Ixtiraam iyo kalsooni Wada-hadal furan Iskaashi iyo masuuliyad Daryeel iyo taageero Maamul wanaagsan oo waqtiga iyo dhaqaalaha ah Tarbiyo wanaagsan oo carruurta ah Xallinta khilaafaadka si deggan Tani macnaheedu ma aha in q...

Hordhac Ilmuhu wuxuu maraa marxalado kala duwan oo koritaan iyo horumar ah laga bilaabo dhalashada ilaa dhallinyaranimada. Marxalad kasta waxaa la socda isbeddello ku saabsan jirka, fikirka, hadalka, dareenka iyo xiriirka bulshada. Fahamka marxaladaha koritaanka carruurta wuxuu waalidka ka caawin karaa inuu si fiican u fahmo baahida ilmaha iyo waxa laga filan karo da’ kasta. Waxa kale oo uu waalidka ka caawin karaa inuu doorto hababka ku habboon ee uu ilmaha ugu taageeri karo waxbarashada iyo kobaca. Carruurtu isku xawaare uma koraan. Ilmo ayaa xirfad gaar ah si dhakhso ah u baran kara, halka ilmo kale uu waqti dheeraad ah u baahan karo. Sidaa darteed, marxaladaha da’du waa tilmaamo guud, mana aha in dhammaan carruurta laga filayo inay wax walba isku waqti sameeyaan. Waa Maxay Koritaanka iyo Horumarka Carruurtu? Koritaanka iyo horumarka ilmaha waa geeddi-socod soconaya sannado badan. Koritaanku wuxuu inta badan la xiriiraa isbeddellada jirka, halka horumarku uu ku saabsan yahay xirfada...